Martin Luthers Vesle katekisme (1531)

omsett av Harald Kaasa Hammer 2003

Korleis ein far på ein enkel måte skal læra familien sin

DEI TI BODA

Det første bodet:

Du skal ikkje ha andre gudar enn meg.

Kva vil det seia?

Svar: Vi skal ottast og elska Gud framfor alt anna, og lita på han.

Det andre bodet:

Du skal ikkje misbruka Herren din Guds namn.

Kva vil det seia?

Svar: Vi skal ottast og elska Gud, så vi ikkje brukar namnet hans til å banna eller sverja, til magi, til å lyga eller svindla. Vi brukar det rett når vi ropar på Gud i all naud, ber, lovsyng og takkar.

Det tredje bodet:

Du skal halda kviledagen heilag.

Kva vil det seia?

Svar: Vi skal ottast og elska Gud, så vi ikkje foraktar forkynninga og ordet hans, men held ordet heilagt, og gjerne høyrer og lærer det.

Det fjerde bodet:

Du skal æra far din og mor di.

Kva vil det seia?

Svar: Vi skal ottast og elska Gud, så vi ikkje foraktar eller forargar foreldre og føresette, men ærar dei, tener og lyder dei, elskar og aktar dei.

Det femte bodet:

Du skal ikkje slå i hel.

Kva vil det seia?

Svar: Vi skal ottast og elska Gud, så vi ikkje skader vår neste eller gjer han noko vondt, men hjelper og stør han i all naud.

Det sjette bodet:

Du skal ikkje bryta ekteskapet. - Du skal ikkje driva hor.

Kva vil det seia?

Svar: Vi skal ottast og elska Gud, så vi lever reint og sømeleg i ord og gjerningar. Alle skal elska og æra ektemaken sin.

[Det nye testamentet er skrive på gresk, og det vert brukt to ulike ord om brot på Guds vilje på det seksuelle området. Det eine, som er brukt i Matt 5,27, vert brukt om ekteskapsbrot. Det andre ordet vert brukt om alle seksuelle forhold før og utanom ekteskapet. Det ordet er no omsett med hor. I samsvar med Jesu ord omfattar det sjette bodet både ekteskapsbrot og hor, sjå Matt 15, 19. Der vert begge desse orda brukte om brot på bodet. (Fotnote til Matt 5,27 i Bibelen, Det norske bibelselskap 1985.)]

Det sjuande bodet:

Du skal ikkje stela.

Kva vil det seia?

Svar: Vi skal ottast og elska Gud, så vi ikkje tek frå nesten vår pengar eller noko han eig, og ikkje lurer det til oss med falske varer eller knep, men hjelper han å ta vare på det han eig, og

betra levekåra sine.

Det åttande bodet:

Du skal ikkje tala usant om nesten din.

Kva vil det seia?

Svar: Vi skal ottast og elska Gud, så vi ikkje svik nesten vår og lyg om han, baktalar han eller set ut falske rykte om han, men orsakar han, talar vel om han og tek alt i beste meining.

Det niande bodet:

Du skal ikkje trå etter eigedomen åt nesten din.

Kva vil det seia?

Svar: Vi skal ottast og elska Gud, så vi ikkje prøver å lura til oss arven eller huset åt nesten vår, som om vi hadde rett på det, men hjelper og stør han så han kan ha sitt i fred.

Det tiande bodet:

Du skal ikkje trå etter ektemaken eller tilsette eller nokon som høyrer til hjå nesten din.

Kva vil det seia?

Svar: Vi skal ottast og elska Gud, så vi ikkje lokkar eller trugar ektemaken eller tilsette bort frå nesten vår, men får dei til å bli hos han og gjera plikta si.

Kva seier Gud om alle desse boda?

Svar: Dette seier han:

Eg, Herren din Gud, er ein brennhuga Gud, som lèt straffa for synda åt fedrane koma over born i tredje og fjerde ættleden, når dei hatar meg, men gjer vel i tusen ættleder mot dei som elskar meg og held boda mine. 2 Mos 20, 5-6

Kva vil det seia?

Svar: Gud trugar med å straffa alle som bryt desse boda. Difor skal vi ottast vreiden hans, og ikkje synda mot boda. Men han lovar nåde og alt godt til alle som held dei. Difor skal vi òg elska han og ha tillit til han, og gjerne leva etter boda hans.

Korleis ein far på ein enkel måte skal læra familien sin

TRUA

Den første artikkelen:

OM SKAPINGA

Eg trur på Gud Fader, den allmektige, som skapte himmel og jord.

Kva vil det seia?

Svar: Eg trur at Gud har skapt meg og alle skapningar, at han har gjeve meg kropp og sjel, augo, øyro og alle lemer, vit og alle sansar, og framleis held alt dette ved lag.

Han gjev meg klede og skor, mat og drikke, hus og heim, ektemake og born, jord og husdyr og alle gode ting. Kvar dag syter han rikeleg for meg med det eg treng for å leva. Han vernar meg mot all fare, vaktar og varar meg mot all vondt.

Alt dette gjer han av berre faderleg og guddommeleg godleik og miskunn, utan at eg på nokon måte har fortent det eller er verdig til det. For alt dette skuldar eg å takka og lovprisa han, tena og lyda han. Det er både sant og visst.

Den andre artikkelen:

OM FRELSA

Eg trur på Jesus Kristus,

Guds einborne Son, vår Herre,

som vart avla ved Den Heilage Ande,

fødd av Maria møy,

pint under Pontius Pilatus,

vart krossfest, døydde og vart gravlagd,

fór ned til dødsriket,

stod opp frå dei døde tredje dagen,

fór opp til himmelen,

sit ved høgre handa åt Gud, den allmektige Fader,

skal koma att derifrå og døma levande og døde.

Kva vil det seia?

Svar: Eg trur at Jesus Kristus er min Herre. Han er sann Gud, fødd av Faderen frå æva, og sant menneske, fødd av møya Maria. Han har frelst meg, fortapte og fordømde menneske. Han har kjøpt meg fri frå alle synder, frå døden og frå djevelen si makt, ikkje med gull eller sølv, men med sitt heilage, dyre blod og si skuldlause liding og død. Dette har han gjort for at eg skal vera hans eigen, leva under han i hans rike og tena han i evig rettferd, skuldløyse og sæle, likesom han har stått opp frå dei døde og lever og regjerer i all æva. Det er både sant og visst.

Den tredje artikkelen: OM HELGINGA

Eg trur på Den Heilage Ande,

ei heilag, allmenn kyrkje,

eit samfunn av dei heilage,

forlating for syndene,

oppstoda av lekamen

og evig liv.

Kva vil det seia?

Svar: Eg trur at eg ikkje av eige vit eller kraft kan tru på Jesus Kristus, min Herre, eller koma til han. Men Den Heilage Ande har kalla meg ved evangeliet, opplyst meg med gåvene sine, helga meg og halde meg fast i den rette trua, slik han òg kallar, samlar, opplyser og helgar heile den kristne kyrkja på jorda og held henne oppe hjå Jesus Kristus i den sanne og eine trua.

I denne kyrkja gjev han dagleg meg og alle truande rikeleg forlating for all synd. På den siste dagen skal han vekkja opp meg og alle døde, og gje evig liv til meg og alle som trur på Kristus. Det er både sant og visst.

Korleis ein far på ein enkel måte skal læra familien sin

FADERVÅR

Fader vår, du som er i himmelen!

Kva vil det seia?

Svar: Kjærleg innbyr Gud oss til å tru at han er vår rette Far og vi hans rette born, så vi trygt og med tillit kan be til han, slik born går til foreldra sine med alle ynskje.

Den første bøna: Lat namnet ditt helgast.

Kva vil det seia?

Svar: Guds namn er nok heilag i seg sjølv, men vi ber i denne bøna at det må verta heilag her hjå oss òg.

Korleis skjer det?

Svar: Det skjer når Guds ord vert lært klårt og reint, og vi lever heilag etter det som Guds born. Hjelp oss til det, kjære Far i himmelen! Men den som lærer og lever annleis enn Guds ord lærer, han vanhelgar Guds namn mellom oss. Vara oss frå det, himmelske Far!

Den andre bøna: Lat riket ditt koma.

Kva vil det seia?

Svar: Guds rike kjem nok av seg sjølv, utan at vi ber om det, men vi ber i denne bøna at det òg må koma til oss.

Korleis skjer det?

Svar: Det skjer når den himmelske Far gjev oss sin Heilage Ande, så vi får nåde til å tru hans heilage ord og leva etter hans vilje, både her i tida og sidan i æva.

Den tredje bøna: Lat viljen din råda på jorda som i himmelen.

Kva vil det seia?

Svar: Guds gode og nådige vilje skjer nok utan at vi ber om det, men vi ber i denne bøna at viljen hans òg må skje her hjå oss.

Korleis skjer det?

Svar: Det skjer når Gud bryt og hindrar kvar vond plan og vilje hos djevelen, verda og vår syndige natur. Dei vil ikkje la oss halda Guds namn heilag, og vil ikkje la hans rike koma. Men Guds gode og nådige vilje er å styrkja oss og halda oss fast i ordet og trua til vår siste stund.

Den fjerde bøna: Gjev oss i dag vårt daglege brød.

Kva vil det seia?

Svar: Gud gjev nok dagleg brød, til og med til alle vonde menneske, òg utan at vi ber om det, men vi ber i denne bøna at han må la oss skjøna å setja pris på vårt daglege brød, og ta imot det med takk.

Kva er meint med dagleg brød?

Svar: Med dagleg brød meiner vi alt vi treng for å leva: mat og drikke, klede og skor, hus og heim, jord og husdyr, pengar og eigedom, ein god ektemake og gode born, gode tilsette og gode og trufaste føresette, eit godt styre i landet, godt vêr, fred og helse, god moral og godt rykte, gode vener, trufaste grannar og fleire slike ting.

Den femte bøna: Forlat oss vår skuld, som vi òg forlèt våre skuldmenn.

Kva vil det seia?

Svar: Vi ber i denne bøna at den himmelske Far ikkje må sjå på synda vår og ikkje seia nei til bøna vår på grunn av den. Vi er ikkje verdige til å få noko av det vi ber om, og har heller ikkje fortent det, men vi ber om at han må gje oss alt av nåde. For vi syndar mykje kvar dag, og fortener ikkje anna enn straff. Så vil òg vi på vår side, av hjarta tilgje dei som syndar imot oss, og gjera vel imot dei.

Den sjette bøna: Før oss ikkje inn i freisting …

Kva vil det seia?

Svar: Gud freistar nok ingen, men vi ber i denne bøna at han må vara oss og halda oss oppe, så ikkje djevelen, verda og vår syndige natur får lura oss eller lokka oss til mistru, motløyse og andre store synder og laster. Vi ber om at vi må sigra til slutt og halda fast på sigeren, sjølv om vi vert plaga med slike ting.

Den sjuande bøna: … men frels oss frå det vonde.

Kva vil det seia?

Svar: Vi ber i denne bøna at den himmelske Far må frelsa oss frå all skade på kropp og sjel, eigedom og ære, og at han til sist - når vår time kjem - må la oss få døy sæle og ta oss i nåde bort frå verdsens armod til seg i himmelen.

[For riket er ditt, og makta og æra i all æve.]

Amen.

Kva vil det seia?

Svar: Eg skal vera viss på at slike bøner er til hugnad for den himmelske Far, og at han høyrer dei. Han har sjølv bode oss å be slik og lova at han vil høyra bønene våre. Amen, amen, det tyder: Ja, ja, det skal visseleg skje.

Korleis ein far på ein enkel måte skal læra familien sin om

DÅPEN

For det første: Kva er dåpen?

Svar: Dåpen er ikkje berre vatn, men han er vatn som er teke med i Guds bod og sameina med Guds ord.

Kva for eit Guds ord er det?

Svar: Det som vår Herre Kristus seier hos Matteus 28,19:

Gå ut og gjer alle folkeslag til læresveinar, med di de døyper dei til namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande.

For det andre: Kva gjev dåpen og kva gagn har vi av han?

Svar: Han gjev forlating for syndene, frelser frå døden og djevelen, og gjev evig sæle til alle som trur dette, slik som Guds ord og lovnad lyder.

Kva for Guds ord og lovnad er det?

Svar: Det som vår Herre Kristus seier hos Markus 16,16:

Den som trur og vert døypt, skal verta frelst; men den som ikkje trur, skal verta fordømd.

For det tredje: Korleis kan vatn gjera så store ting?

Svar: Det er ikkje sjølve vatnet som gjer det, men Guds ord som er saman med vatnet, og trua som lit på dette ordet. Utan Guds ord er vatnet berre vatn, og ingen dåp, men med Guds ord er det ein dåp, det vil seia eit nåderikt livsens vatn og eit bad som atterføder ved Den Heilage Ande, slik Paulus seier det i brevet til Titus 3,5-8:

Han frelste oss ved det badet som atterføder og fornyar ved Den Heilage Ande, som han i rikt mål har rent ut over oss ved Jesus Kristus, vår frelsar. Så skulle vi ved hans nåde stå rettferdige for Gud og verta arvingar til det evige livet, som er vår von. Dette er eit truverdig ord.

For det fjerde: Kva tyder det å verta døypt med vatn?

Svar: Det tyder at den gamle Adam i oss skal druknast ved dagleg anger og bot, og døy med alle synder og vonde lyster. I staden skal eit nytt menneske koma fram og stå opp kvar dag. Dette nye mennesket skal leva evig for Gud i rettferd og reinleik.

Kvar står dette skrive?

Svar: Paulus seier i brevet til Romarane 6,4:

Vi vart gravlagde med han då vi vart døypte med denne dåpen til døden. Og liksom Kristus vart oppreist frå dei døde ved Faderens veldige kraft, skal vi òg leva eit nytt liv.

[Bot er å vedkjenna syndene for Gud og ta imot tilgjeving og ny kraft til teneste.]

Korleis ein skal læra alle om

SKRIFTEMÅLET

Kva er skriftemålet?

Svar: Til skriftemålet høyrer to ting. Det eine er at ein vedkjennest synda si, det andre at ein tek imot avløysinga eller syndsforlatinga frå skriftefaren som frå Gud sjølv, og ikkje tvilar på dette, men trur fullt og fast at syndene dermed er tilgjevne hos Gud i himmelen.

[Som skriftefar eller skriftemor vel ein som regel ein prest eller ein annan røynd kristen.]

Kva for synder skal ein skrifta?

Svar: For Gud skal ein seia seg skuldig i alle synder - òg dei vi ikkje veit om - slik som vi gjer i Fadervår. Men for skriftefaren skal vi berre vedkjenna dei syndene vi veit om og kjenner i hjarta.

Kva for synder er det?

Svar: Her skal du tenkja på kva du er, i lys av dei ti boda, om du er far, mor, son, dotter, ektemake, arbeidsgjevar eller tilsett, om du har vore ulydig, utru eller lat, om du har gjort vondt mot nokon i ord eller gjerningar, om du har stole, forsømt noko, fare aktlaust åt eller gjort skade.

Kan du lære meg ein enkel måte å skrifta på!

Svar: Slik skal du seia til skriftefaren din: «Kjære skriftefar, vil du høyra skriftemålet mitt, og gje meg forlating for syndene for Guds skyld?»

«Ja, berre snakk ut!»

«Eg, arme syndar, vedkjenner for Gud at eg er skuldig i alle synder. Særleg vil eg vedkjenna for deg at eg er ein upåliteleg arbeidar (eller liknande). Dei og dei gongene har eg ikkje gjort det mine overordna bad meg om. Eg har forarga dei og fått dei til å banna. Eg har forsømt meg og ikkje hindra skader. Eg har òg vore frekk i ord og gjerningar. Eg har krangla med arbeidskameratane mine, knurra og forbanna arbeidsgjevaren min, og så bortetter. Alt dette gjer meg vondt og eg ber om nåde. Eg skal betra meg.»

Foreldre og arbeidsgjevarar kan seia: «Særleg vedkjenner eg for deg at eg ikkje har fostra familien og dei tilsette med truskap og til ære for Gud. Eg har banna, og vore eit dårleg føredøme med stygge ting eg har sagt og gjort. Eg har gjort naboen skade og baktala han, selt varer for dyrt, ikkje gjeve fullgode varer, og fuska med vekta.» Og elles andre ting dei har gjort mot Guds bod og sine plikter.

Men om nokon ikkje er plaga med slike eller større synder, så skal han ikkje sørgja over det, eller leita etter eller dikta opp fleire synder, og på det viset gjera skriftemålet til ei pine. Nemn då ei eller to synder du veit om, til dømes slik: «Særleg vedkjenner eg at eg ein gong har banna, ein gong snakka stygt, og ein gong forsømt det og det.» Det kan du la vera nok.

Om du slett ikkje veit om noka synd - Det kan vel ikkje vera mogleg! - så nemn heller inga spesiell, men ta imot tilgjevinga etter ei vanleg vedkjenning for Gud, som skriftefaren får høyra.

Så skal skriftefaren seia: «Gud vera nådig mot deg og styrkja trua di! Amen.» Og så: «Trur du at mi tilgjeving er Guds tilgjeving?»

Svar: «Ja.»

«Det skal verta som du trur! Etter vår Herre Jesu Kristi ord og bod tilgjev eg syndene dine, i namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande. Amen. Gå i fred.»

Dei som har stor samvitsnaud, eller er sorgfulle og uroa, dei vil ein skriftefar vita å trøysta og hjelpa fram til trua med fleire ord frå Skrifta. Dette skal berre vera ein vanleg måte å skrifta på for folk flest.

Korleis ein far på ein enkel måte skal læra familien sin om

NATTVERDEN

Kva er nattverden?

Svar: Det er vår Herre Jesu Kristi sanne lekam og blod i og med brød og vin. Kristus har sjølv innsett sakramentet for oss kristne til å ete og drikka det.

Kvar står det skrive?

Svar: Slik skriv dei heilage evangelistane Matteus, Markus og Lukas og Paulus:

Vår Herre Jesus Kristus, den natta han vart sviken, tok han eit brød, takka, braut det, gav læresveinane og sa: Ta dette og ét det. Dette er min lekam, som vert gjeven for dykk. Gjer dette til minne om meg. Like eins tok han kalken etter måltidet, takka, gav dei og sa: Drikk alle av den. Denne kalken er den nye pakt i mitt blod, som vert utrent for dykk til forlating for syndene. Så ofte som de drikk av han, så gjer det til minne om meg.

Kva nytte har vi av å eta og drikka slik?

Svar: Det ser vi av orda «gjeven for dykk» og «utrent for dykk til forlating for syndene». Ved desse orda får vi forlating for syndene, liv og sæle i sakramentet, for der det er forlating for syndene, der er det liv og sæle.

Korleis kan det at vi et og drikk gjera så store ting?

Svar: Det er ikkje det å eta og drikka som gjer, men dei orda som står her: «gjeven for dykk» og «utrent til forlating for syndene». Saman med det å eta og drikka, er desse orda hovudsaka i sakramentet. Dei som trur desse orda, dei har det orda seier, nemleg forlating for syndene.

Kven tek imot dette sakramentet på ein verdig måte?

Svar: Det kan vera ein god skikk å bu seg til nattverden med å fasta og liknande, men verdig og vel budd er den som trur desse orda: «gjeven for dykk» og «utrent til forlating for syndene». Den som ikkje trur desse orda eller tvilar, han er ikkje verdig og budd, for orda «for dykk» krev hjarto som trur heilt og fullt.

Korleis ein far på ein enkel måte skal læra familien sin å be

MORGONBØN og KVELDSBØN

MORGONBØN

Om morgonen, når du står opp av senga, skal du signa deg med det heilage krossteiknet og seia:

I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande. Amen.

[Ein teiknar krossen ved å føra peikefingeren frå panne til bryst og så frå skulder til skulder.]

Så skal du seia fram truvedkjenninga og Fadervår medan du ligg på kne eller står. Om du vil, kan du òg be denne vesle bøna:

Eg takkar deg min himmelske Far, ved din kjære Son Jesus Kristus, fordi du har vara meg frå all skade og fare i natt. Eg ber at du må vara meg frå synd og alt vondt i dag, så alt eg gjer og heile livet mitt må vera til glede for deg. Eg overgjev meg med kropp og sjel og alt i dine hender. Lat din heilage engel vera med meg, så den vonde fienden ikkje får noka makt over meg. Amen.

Gå så med glede til arbeidet ditt, og syng gjerne ein song, til dømes ein som handlar om dei ti boda, eller noko anna som høver til andakta di.

KVELDSBØN

Om kvelden når du går til sengs, skal du signa deg med det heilage krossteiknet og seia:

I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande. Amen.

Så skal du seia fram truvedkjenninga og Fadervår medan du ligg på kne eller står. Om du vil, kan du òg be denne vesle bøna:

Eg takkar deg, min himmelske Far, ved din kjære Son Jesus Kristus, fordi du nådig har vara meg i dag. Tilgjev meg alle synder og all urett eg har gjort. Eg ber at du nådig må vara meg i natt, for eg overgjev meg med kropp og sjel og alt i dine hender. Lat din heilage engel vera med meg, så den vonde fienden ikkje får noka makt over meg. Amen.

Legg deg så straks og glad til å sova.

Korleis ein far på enkel måte skal læra familien sin å be

BORDBØN og TAKKEBØN

BORDBØN

Familien skal verta stille og gå med falda hender til bordet og seia:

Alle vender augo ventande til deg, og du gjev dei mat i rette tid.

Du opnar di hand og mettar alt som lever, med det som godt er. Salme 145,15-16

Forklaring: «Det som godt er» vil seia at alt levande får så mykje å eta at dei kan vera glade og nøgde. Sut og gjerrigskap hindrar slik hugnad.

Og så skal du seia fram Fadervår og denne bøna:

Herre Gud, himmelske Far, signa oss og desse gåvene dine, som vi tek imot av din milde godleik, ved Jesus Kristus, vår Herre. Amen.

TAKKEBØN

Dei skal gjera det på same måten etter maten, verta stille og seia med falda hender:

Pris Herren, for han er god, hans miskunn varer til evig tid. Han gjev mat til alt som lever. Herren gjev føde til dyra, til ramnungar som ropar. Han bryr seg ikkje om hestens styrke og har ikkje hugnad i snarføtt mann. Herren har hugnad i dei som ottast han og ventar på hans miskunn. Salme 106,1 og 136,25 og 147,9-11

Og så skal dei seia fram Fadervår og denne bøna:

Vi takkar deg, Herre Gud, vår Far, ved Jesus Kristus, vår Herre, for alle velgjerningane dine, du som lever og regjerer i æva. Amen.

HUSTAVLA

som inneheld ein del skriftstader som minner kvar og ein om dei plikter han har i si stilling

1. Til biskopar, prestar og forkynnarar:

Ein tilsynsmann vera ulastande, mann til éi kvinne, edrueleg, visleg, høvisk, gjestmild, dugeleg til å læra frå seg, ikkje drikkekjær eller hardhendt, men mild, ikkje stridshuga eller pengekjær. Han skal styra sitt eige hus godt, så borna hans er lydige og viser vørdnad. Men greier han ikkje styra sitt eige hus, kor kan han då ha omsut for Guds kyrkje? Han må ikkje vera nyomvend.1 Tim 3,2-6

Han må halda seg til det truverdige ord i samsvar med læra. Då er han skikka både til å rettleia etter den sunne læra og visa at dei som talar imot, tek feil. Tit 1,9

2. Kva vi skuldar lærarane og sjelesørgjarane våre:

Herren har fastsett at dei som forkynner evangeliet, skal leva av evangeliet. 1 Kor 9,14

Den som får opplæring i Ordet, skal dela alt godt med læraren sin. Far ikkje vilt! Gud lèt seg ikkje spotta. Gal 6,6-7

Eldste som er gode forstandarar i kyrkjelyden, fortener dobbel løn, serleg dei som arbeider med forkynning og opplæring. For Skrifta seier: Du skal ikkje setja muleband på ein okse som treskjer, og: Ein arbeidar er si løn verd. 1 Tim 5,17-18

Ver lydige mot leiarane dykkar og rett dykk etter dei! For dei vaker over sjelene dykkar og skal ein gong gjera rekneskap. Sjå til at dei kan gjera det med glede, utan å sukka. Elles vert det ikkje til gagn for dykk. Hebr 13,17

3. Om den politiske styremakta:

Kvar og ein skal vera lydig mot dei styremaktene han har over seg. Det finst inga styremakt som ikkje er av Gud, og dei som finst, er innsette av Gud. Den som set seg opp mot styremakta, han står Guds ordning imot, og dei som det gjer, skal få sin dom. Styremakta ber ikkje sverdet for inkje. Ho er Guds tenar som set hans dom i verk over den som gjer det vonde. Rom 13,1-2 og 4

4. Kva folket skuldar styremaktene:

Gjev keisaren det som keisarens er. Matt 22,21

Kvar og ein skal vera lydig mot dei styremaktene han har over seg. Difor er det naudsynt å vera lydig, ikkje berre for å sleppa straff, men òg av omsyn til samvitet. Det er òg grunnen til at de betaler skatt; for styremaktene er Guds tenarar, og dette er dei sette til å ta seg av. Gjer rett og skil mot alle: Svar skatt til den som skatt skal ha, og toll til den som toll skal ha. Ha age for den som har krav på age, gjev ære til den de skuldar ære. Rom 13,1 og 5-7

Så legg eg dykk framfor alt på hjarta at de ber fram bøner og forbøner, påkalling og takk for alle menneske. Bed for kongar og alle som er i høg stilling, så vi kan leva eit stilt og roleg liv i gudsfrykt og vinna vørdnad. 1 Tim 2,1-2

Minn dei om at dei skal underordna seg styremaktene, retta seg etter dei og vera viljuge til å gjera alt som er godt. Tit 3,1

For Herrens skuld skal de lyda all styremakt blant menneske, anten det er keisaren, den øvste, eller landshovdingane som han har sendt; dei skal straffa dei som gjer vondt, og rosa dei som gjer godt. 1 Pet 2,13-14

5. Til ektemenn:

Like eins de menn: Ver skjønsame i samlivet med kona, som er den veikaste av dykk. Vis henne ære, for saman skal de arva nåden og livet. Gjer dette, så bønene dykkar ikkje vert hindra. 1 Pet 3,7

De menn skal elska konene dykkar og ikkje vera harde mot dei. Kol 3, 19

6. Til gifte kvinner:

De gifte kvinner vera mennene dykkar underordna, liksom Sara var lydig mot Abraham og kalla han herre. Og hennar born har de vorte når de gjer det gode og ikkje lèt noko skræma dykk. 1 Pet 3,1 og 6

Ver kvarandre underordna i age for Kristus. Ef 5,21

7. Til foreldre:

De fedrar, vekk ikkje sinne og trass hjå borna, men gjev dei den oppseding og rettleiing som er etter Herrens vilje. Ef 6,4 (Sjå òg Kol 3,21)

8. Til borna:

De born skal vera lydige mot foreldra dykkar for Herrens skuld, for det er rett. Æra far din og mor di, dette er det fyrste bodet med lovnad: så det kan gå deg vel og du får leva lenge i landet. Ef 6,1-3

9. Til tilsette:

De trælar skal vera lydige mot dykkar jordiske herrar, med otte og age og av eit ærleg hjarta som mot Kristus sjølv. Ver ikkje augnetenarar, som berre vil gjera menneske til lags, men Kristi tenarar som heilhjarta gjer Guds vilje. Ver ihuga i tenesta, som var det for Herren og ikkje for menneske. De veit at kvar og ein skal få løn av Herren for det gode han gjer, anten han er fri eller træl. Ef 6,5-8 (Sjå òg Kol 3,22)

10. Til arbeidsgjevarar:

Det same skal de herrar gjera mot trælane. Lat vera å truga! De veit at både dei og de har same Herren i himmelen, og han gjer ikkje skil på folk. Ef 6,9

11. Til all ungdom:

De unge skal underordna dykk dei eldste. Og alle skal de vera kledde i audmykt mot kvarandre. For Gud står dei stolte imot, men dei audmjuke gjev han nåde. Audmyk dykk då under Guds mektige hand, så han kan opphøgja dykk i si tid. 1 Pet 5,5-6

12. Til enkjer:

Den som verkeleg er enkje og står åleine, ho har sett si von til Gud og lever i bøn og påkalling natt og dag. Men den som berre vil nyta livet, er levande død. 1 Tim 5,5-6

13. Til heile kyrkjelyden:

Boda samlar seg til eitt i dette: Du skal elska nesten din som deg sjølv. Rom 13,9

Ber fram bøner for alle menneske. 1 Tim 2,1

Når alle si eiga lekse vil læra,

først då blir det godt i huset å vera.